ANU’dan bir haber, antik döneme ait etkileyici bir bulgunun iç yüzünü açığa çıkarıyor. Üzeysiz bir bronz ve demir çağı mirası olan boynuzlar, Avrupa genelinde karşımıza çıkarken İrlanda’da ağızlık olarak adlandırılan parçanın eksikliği yeni bir arayış doğurdu. Bay Ó Foghlú, Navan’daki koni biçimli mızrak sapı ile ilişkilendirdiği bu ağzlıkların varlığını kanıtlamak için çalışmalara başladı.
Bu sesli aletler, yalnızca av amaçlı kullanılan benzerlerinden farklı olarak, özenle tasarlanmış ve onarımı yapılmış parçalar olarak öne çıktı. Uzun çalınışlar sonucunda ses rengini zenginleştirdikleri ve kültürel önem taşıdıkları vurgulandı. Söz konusu aletlerin Avrupa’da geniş bir dağılım gösterdiği bilinirken, İrlanda’daki bu eksiklik onların müzik geleneğinin karanlık bir döneme düşebildiğini düşündürdü. Bay Ó Foghlú, ağızlıkların İrlanda’da var olduğuna dair ikna edici kanıtlar elde etmek için çalıştı ve 3D baskı ile yapay bir kopya üreterek kendi boynuzuyla birleştirdi. 3-D baskılı kopya (solda) ile modern bir tompetin ağızlığı karşılaştırılırken ve Fransız yapımı bir orijinal boynuz ile bir araya getirildiğinde, yeni bir ses deneyiminin önünde duruldu.
Bir ağızlığın eklenmesi, çalgının kullanıcısına daha fazla konfor ve kontrol sağlayabilir; bu da müzisyenlerin enstrüman çeşitliliğini artırmış olabilir. Ancak kaynaklar, birkaç ağızlığın sahte veya eksik durumda olduğunu, bu nedenle sahiplerin ölümüyle birlikte bu kanıtların yok olma ihtimalinin bulunduğunu belirtiyor. Bazen enstrümanlar bataklık bölgelerde gömülü halde bulunmuş ve bu durum onların ritüel önemini vurgulamıştır. Tutankamon’un Mısır’da gömülmesindeki trompet macerası ile benzer bir döneme ait olan bu boynuzlar, İskandinavya, İskoçya ve Avrupa’nın başka köşelerinde tek parça ağızlıklar olarak tespit edilmiştir.
Bu arkeolojik öykü, antik seslerin günümüze taşıdığı değer ve yeniden üretim süreçlerinin müziğe kattığı farklı bakış açılarını ortaya koyuyor. Enstrümanların bir araya gelmesiyle ortaya çıkan ses dünyası, kültürel mirasın canlı bir parçası olarak tartışılmaya devam ediyor.
Kaynak: AUSTRALIAN NATIONAL UNIVERSITY – Haber: Bünyamin TAN
