2.000 yıllık Machaerus Kalesi, günümüzde yürütülen arkeolojik proje sayesinde hacılar ve ziyaretçiler için tarihsel olayları yeniden canlandırma imkanı sunuyor. Yeni dikilen Herodian sütunlar, kalenin görsel anlatısını güçlendirirken, bu alanın tarihsel derinliğini ziyaretçilere aktarıyor. Projenin genel müdürlüğünü Monther Jamhawi yürütürken, Eski Eserler Müzesiyle işbirliği yapan Macar Güzel Sanatlar Akademisi (MMA) ekibi, 2009 yılından beri saha çalışmaları yürütüyor.
Yerin yüksekliği yaklaşık 800 metreyi buluyor ve Ölü Deniz manzarasına yakın konumda, Madaba’nın yaklaşık 32 kilometre güneybatısında yer alıyor. MMA Araştırma Müdürü Gyozo Vörös’a göre kurban törenlerinden yükselen duman ile adakların sembolize edildiği alan, tepenin en üstünden bile görülebilir durumda. İncille ilişkilendirilen Mukawir tepesinin, Salome’nin dansıyla Herod’un kararlarını etkilediğine dair inançlar bu alanı kutsal bir merkez olarak öne çıkarıyor.
Salome’nin annesi tarafından cesaretlendirilmesi, Yahya’nın kafasının tabakta istenmesi ve infazın bu kalede gerçekleşmesi efsaneye dönüşmüş bir anlatı olarak kaleye ait mitleri güçlendiriyor. Antik dönemin tarihçileri Flavius Josephus’un kaydında da bu kalenin Yahya’nın hapishanesine ve infaz yerine dönüştüğü vurgulanır. Aynı zamanda Herodian sarayı ve kalenin bulunduğu sit alanı, Musevilik için de önemli bir merkezi göstermektedir.
Arka planda Ölü Deniz ile bütünleşmiş manzara, bu alanın Hristiyanlar, Müslümanlar ve Museviler için taşıdığı dini önemi pekiştiriyor. Vörös, bölgede İslami vakıfların koruma altında olduğunu ve anıtın Peygamber Yahya’nın anıtı olduğunu belirterek, hac yolculuğu için bu yerlerin ziyaretçilere zengin bir tam günlük gezi sunabileceğini ifade ediyor. Projenin ilk aşamalarında arkeoloji ekibi, teorik mimari canlandırmalarla çalışmaları yürütüyor ve kaydedilen bulgularla orijinal mimari öğeleri koruma odaklı bir yaklaşım benimseniyor.
Sitenin iki Hasmonean ve Hasmonean döneminden kalan sarnıçlar ile birlikte, Herodian döneminden kalıntılar da inceleniyor. Ekip, kaleye ait avlu ve sütunlu alanları yeniden inşa ederken, arkeolojik bulgularla sit alanında derinlik açısından dikkat çekici keşiflere imza atıyor. 2029 yılında tamamlanması planlanan proje, ziyaretçilere geçmişin izlerini güvenilir bir şekilde sunmayı amaçlıyor.
Raporlar, MMA ekibinin çalışmalarını iki cilt halinde belgeliyor: Machaerus I ve Machaerus II başlıklarıyla dosyalanan çalışmalar, kalenin tarihi katmanlarını yeniden düşünme ve anlatma sürecine katkı sunuyor. Elde edilen veriler, özellikle o dönemde kalede ikamet eden toplulukların Hasmonean dönemi, Herod’un yeniden yapılanması sonrası ve Roma dönemine karşı Yahudi direnişi dönemlerine işaret ediyor. Bu geniş kapsamlı çalışmalar, kalenin 50 ayak derinliğindeki Hasmonean sarnıcını da açığa çıkarmış durumda.
