Çin’in Doğu’sunda bulunan Jianxi bölgesindeki mezarlıklar, uzun yıllar boyunca toprak altında kaldıktan sonra ziyaretçilere sesleniyor. Batı Han dönemine ait iki bronz lamba, yaklaşık iki bin yıl öncesinin duman hapseden özel tasarımını gün ışığına çıkarıyor. Lamba ağzı balığı andıran kaz biçiminde iki ünite halinde tasarlanmış; ışık balıkların yanında yanıyor ve duman, balığın girişinden geçerek lamba gövdesine depolanıyor.
Kazıların başındaki arkeolog Xin Lixiang, Xinhua ajansına yaptığı açıklamada bu buluşun sadece estetik bir sanat eseri olmadığını, aynı zamanda tarihi bir keşif olduğunu vurguluyor.Parçaların kolayca temizlenebilmesi için tasarımında değiştirilebilen bölümler bulunduğunu ve aydınlatmayı ayarlamak için sallanabilir bir abajur kafasının bulunduğunu belirtiyor.
Brznz lambalar, Han Hanedanlığı’nın altın çağını yaşadığı dönemde uzun süreler boyunca yalnızca soylular tarafından edinilebiliyordu. Haihunhou unvanı ile bilinen bu mezarın keşfi, Jiangxi’nin kuzeyinde bulunan Haihun krallığının eski adını taşıyor ve bulunduğu alan yaklaşık 40.000 metrekarelik bir alanda yer alıyor. Burada sekiz farklı mezar ve savaş arabalarını çeken atlar için ayrılmış bir gömüt yeri bulunuyor. Ana mezarın sahibinin, Çin tarihinin en parlak dönemlerinden birine denk gelen ve Wu İmparatoru’nun torunu olan Liu He’ye ait olduğu düşünülüyor. Liu’nun kısa saltanatı, tahtan indirilmesiyle sadece 27 gün sürdü.
2011 yılında başlayan arkeolojik çalışmalar şu an hâlâ devam etmekte. Toplanan buluntular arasında yaklaşık 3.000 adet tahtadan tablet, bambudan yapılmış kayışlar, bronz, altın ve yeşim taşından çok sayıda obje bulunuyor. Haberi hazırlayan Sabiha Zeynep Cesur ise çalışmaların pek çok yeni ayrıntıya kapı araladığını belirtiyor.
